Podczas letnich upałów pamiętamy o odpowiednim nawodnieniu organizmu, stosowaniu kremów z filtrem i unikaniu nadmiernej ekspozycji na słońce. Niewiele osób zastanawia się jednak, jak gorące i suche powietrze oraz klimatyzacja mogą wpływać na stan błony śluzowej nosa. Tymczasem to właśnie ona odpowiada za oczyszczanie, ogrzewanie i nawilżanie wdychanego powietrza, stanowiąc pierwszą naturalną barierę kontaktu z czynnikami obecnymi w otoczeniu. Dlatego jej prawidłowe nawilżenie jest szczególnie istotne w okresie letnich upałów.
Błona śluzowa nosa a upały – dlaczego dochodzi do przesuszenia?
Latem błona śluzowa nosa jest narażona na działanie różnych czynników środowiskowych. Wysokie temperatury, suche powietrze oraz długotrwałe przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach mogą wpływać na jej poziom nawilżenia.
- Gorące i suche powietrze, zwłaszcza w mocno nasłonecznionych miejscach, może zwiększać utratę wilgoci z powierzchni śluzówki. To z kolei może wpływać na jej zdolność do prawidłowego przygotowywania wdychanego powietrza.
- Znaczenie odpowiedniego poziomu wilgotności potwierdzają również badania nad wpływem suchego powietrza na błonę śluzową nosa. W jednej z analiz wykazano, że wdychanie zimnego i suchego powietrza wpływa na temperaturę śluzówki nosa oraz jej zdolność do ogrzewania i nawilżania wdychanego powietrza (https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14575401/, dostęp online: 18.06.2026).
- Choć warunki analizowane w badaniu różnią się od letnich upałów, wyniki pokazują, że skrajnie suche środowisko może stanowić wyzwanie dla prawidłowego funkcjonowania śluzówki.
Klimatyzacja a błona śluzowa latem – czy klimatyzacja może wysuszać nos?
Jednym z najczęstszych powodów przesuszenia śluzówki w sezonie letnim jest długotrwałe przebywanie w klimatyzowanych pomieszczeniach.
- Klimatyzacja obniża temperaturę powietrza, ale jednocześnie może zmniejszać jego wilgotność.
- Za komfortowy poziom wilgotności względnej uznaje się zakres ok. 40 – 60%, podczas gdy intensywnie działająca klimatyzacja może obniżyć ją nawet do 20 – 30%.
- W takich warunkach śluzówka oddaje więcej wilgoci, aby nadal prawidłowo pełnić swoje funkcje związane z oczyszczaniem, ogrzewaniem i nawilżaniem wdychanego powietrza.
Suchy nos od klimatyzacji – skąd bierze się dyskomfort?
Uczucie suchości, swędzenia czy dyskomfortu w nosie częściej pojawia się u osób, które przez wiele godzin przebywają w klimatyzowanych biurach, samochodach, samolotach czy centrach handlowych. Jest to związane z długotrwałym kontaktem z powietrzem o obniżonej wilgotności, przez co błona śluzowa może szybciej tracić wodę.
U niektórych osób może pojawić się również:
- uczucie napięcia w obrębie nosa;
- zwiększona potrzeba oczyszczania jamy nosowej;
- odczuwanie suchości szczególnie po przebudzeniu i po dłuższym pobycie w klimatyzowanym pomieszczeniu.
Jak dbać o nos podczas upałów? Praktyczne sposoby na codzienną higienę nosa latem
Wysokie temperatury, suche powietrze i częste korzystanie z klimatyzacji mogą zwiększać skłonność błony śluzowej nosa do przesuszania. Dlatego w okresie letnim warto zadbać o kilka prostych nawyków, które wspierają jej prawidłowe nawilżenie i codzienny komfort oddychania.
Nawilżanie błony śluzowej nosa latem solą fizjologiczną
Izotoniczna sól fizjologiczna (0,9% NaCl) w postaci sprayu lub kropli do nosa to jeden z najprostszych i najlepiej przebadanych sposobów na bezpośrednie nawilżenie śluzówki.
- Badania wskazują, że roztwory soli fizjologicznej wspierają nawilżenie błony śluzowej nosa oraz mogą wspomagać naturalne mechanizmy odpowiedzialne za usuwanie zanieczyszczeń z jamy nosowej (https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9147352/, dostęp online: 18.06.2026)
- Roztwory soli fizjologicznej można stosować nie tylko wtedy, gdy pojawia się uczucie suchości, ale również profilaktycznie, szczególnie przed i po dłuższym przebywaniu w klimatyzowanych pomieszczeniach.
Nawilżanie nosa przy klimatyzacji i odpowiednia wilgotność powietrza
Jeśli na co dzień korzystamy z klimatyzacji, należy zadbać o odpowiedni poziom wilgotności powietrza w pomieszczeniu. Pomocny może być nawilżacz powietrza, a także regularne wietrzenie pomieszczeń w chłodniejszych porach dnia.
Sprawdź też, jak nawilżać powietrze w domu.
Prawidłowe nawodnienie organizmu
Odpowiednia ilość wypijanych płynów wspiera utrzymanie prawidłowego poziomu nawodnienia organizmu, co ma znaczenie również dla wydzieliny pokrywającej błonę śluzową nosa. W czasie upałów zapotrzebowanie na płyny może wzrastać, dlatego ich ilość należy dostosować do:
- temperatury otoczenia;
- poziomu aktywności fizycznej;
- indywidualnych potrzeb.
Klimatyzacja a suchość nosa – czego unikać, gdy śluzówka nosa jest przesuszona?
Przy przesuszonej śluzówce nosa ważne jest, aby ograniczyć czynniki, które mogą nasilać dyskomfort.
- Unikaj kierowania nawiewu klimatyzatora bezpośrednio na twarz – jeśli zastanawiasz się, jak korzystać z klimatyzacji, aby ograniczyć suchość nosa, zacznij od ustawienia nawiewu tak, aby chłodne i suche powietrze nie było skierowane bezpośrednio na twarz.
- Ogranicz długotrwałe przebywanie w bardzo suchych, mocno klimatyzowanych pomieszczeniach – szczególnie wtedy, gdy pojawia się uczucie suchości w nosie.
- Nie stosuj preparatów do nosa o działaniu obkurczającym bez potrzeby i przez dłuższy czas – mogą one wpływać na kondycję błony śluzowej. W razie wątpliwości dotyczących wyboru odpowiedniego preparatu warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą.
- Ogranicz nadmierne spożycie alkoholu i napojów zawierających kofeinę – mogą one sprzyjać odwodnieniu organizmu, co pośrednio wpływa na poziom nawilżenia błon śluzowych.
Jak wspierać śluzówkę nosa latem? Rola składników odżywczych
Higiena nosa podczas upałów nie ogranicza się wyłącznie do nawilżania śluzówki z zewnątrz. Warto zadbać również o codzienną dietę, która dostarcza składników ważnych dla prawidłowego funkcjonowania organizmu, w tym utrzymania prawidłowego stanu błon śluzowych.
- Szczególną rolę odgrywa witamina A, która przyczynia się do utrzymania prawidłowego stanu błon śluzowych, co potwierdza oświadczenie zdrowotne zatwierdzone przez EFSA (https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register/details/POL-HC-6478, dostęp online: 18.06.2026).
- W kontekście codziennego wspierania organizmu warto zwrócić uwagę również na składniki roślinne, takie jak jeżówka purpurowa (Echinacea purpurea), kwiat czarnego bzu (Sambucus nigra), dziewanna (Verbascum thapsus), werbena pospolita (Verbena officinalis) czy pierwiosnek lekarski (Primula officinalis). Rośliny te od lat znajdują zastosowanie w tradycyjnym zielarstwie jako element wspierający komfort górnych dróg oddechowych.
- Dobrze też zadbać o odpowiednią podaż witaminy C i cynku, które wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego. Ich źródłem mogą być m.in. warzywa i owoce, pestki dyni, orzechy, rośliny strączkowe oraz produkty pełnoziarniste.
Jeśli codzienna dieta nie zapewnia odpowiedniej podaży tych składników, warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą o możliwości ich uzupełnienia w formie suplementu diety. Należy pamiętać, że suplementacja stanowi jedynie uzupełnienie codziennego sposobu żywienia i nie powinna zastępować zbilansowanej diety.
Błona śluzowa nosa a upały – podsumowanie
Podczas upałów należy pamiętać o regularnym nawilżaniu błony śluzowej nosa, szczególnie jeśli dużo czasu spędzamy w klimatyzowanych pomieszczeniach. Higiena nosa powinna obejmować również dbanie o odpowiednie nawodnienie organizmu, utrzymanie właściwej wilgotności powietrza oraz unikanie bezpośredniego nawiewu klimatyzacji na twarz. Najlepsze efekty przynosi regularność – podobnie jak dbamy o skórę podczas upałów, warto pamiętać również o codziennej higienie nosa i utrzymaniu odpowiedniego nawilżenia śluzówki.
Suplementy diety nie mogą być stosowane jako substytut (zamiennik) zróżnicowanej diety. Zrównoważona dieta i zdrowy tryb życia są istotne dla zachowania zdrowia
Bibliografia
- European Commission, https://ec.europa.eu/food/food-feed-portal/screen/health-claims/eu-register/details/POL-HC-6478, [dostęp online: 18.06.2026].
- Liener K., Leiacker R., Lindemann J., Rettinger G., Keck T., Nasal mucosal temperature after exposure to cold, dry air and hot, humid air, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14575401/, [dostęp online: 18.06.2026].
- Stanfel D., Kalogjera L., Ryazantsev S., Hlaca K., Radtsig E., Teimuraz R., Hrabac P., The Role of Seawater and Saline Solutions in Treatment of Upper Respiratory Conditions, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9147352/, [dostęp online: 18.06.2026].
